Waarom de stand van de schijven bepaalt hoe zwaar het voelt

Zwaartekracht trekt halterschijven altijd recht naar beneden. Hoeveel daarvan op de arm van de machine terechtkomt, hangt af van de horizontale afstand tussen de schijven en het draaipunt van die arm. Staan de schijven horizontaal naast het draaipunt, dan is die afstand het grootst en voelt het gewicht het zwaarst. Hangen ze recht onder of boven het draaipunt, dan is er nauwelijks weerstand.

Vaste schijvenhouder tegenover een meebewegende armLinks draait de schijvenhouder mee met de beweging: de schijven gaan van horizontaal naar schuin onder het draaipunt en het draaimoment daalt naar de helft. Rechts beweegt de arm met de schijven tegen de beweging in: de schijven blijven nagenoeg horizontaal en het draaimoment blijft ongeveer gelijk. VASTE SCHIJVENHOUDER draaipunt startdraaimoment 100% einddraaimoment ±50% zwaartekracht MEEBEWEGENDE ARM (LD) bewegingsarm start en einddraaimoment ±100% De arm met de schijven beweegt tegen debeweging in en blijft nagenoeg horizontaal.
Schematisch: links draaien arm en schijvenhouder samen, rechts beweegt de arm met de schijven tegen de beweging in. Hoeken en percentages zijn een rekenvoorbeeld, niet de maten van een bepaalde machine.

Wat er gebeurt als het gewicht op een vaste plek zit

Bij veel plate-loaded machines zit de schijvenhouder vast op de arm die je beweegt. Draai je de arm, dan draaien de schijven precies mee en verandert hun stand ten opzichte van de zwaartekracht. In onze ervaring zie je deze opbouw bij veel bekende merken; verderop vergelijken we er een aantal. Hoe sterk het effect is, verschilt per model.

Een chest press laat het goed zien. Draaien de schijven tijdens het drukken van horizontaal naar verticaal, dan begint de beweging zwaar en wordt die richting het einde steeds lichter. Is de opbouw andersom, dan voelt het begin licht en wordt het einde ineens zwaar.

Bij een chest supported row merk je het vaak het sterkst. Komen de schijven aan het einde van de trekbeweging horizontaal te staan, dan worden de laatste centimeters ineens heel zwaar, terwijl het begin juist licht voelde.

Bij een plate-loaded leg extension kan het gewicht over het zwaartepunt heen gaan. Op dat moment wordt het in één keer veel lichter, en ervaar je aan het begin of eind van de beweging veel minder weerstand dan halverwege. Dat traint onnatuurlijk: het voelt alsof de overbrenging van gewicht niet klopt.

Hoe de LD-lijn het gewicht overbrengt

Bij de LD-lijn zit het gewicht niet vast op de bewegingsarm, maar op een aparte arm die via een stang met de bewegingsarm verbonden is. Die arm beweegt tegen de beweging in. Starten de schijven horizontaal en druk je de arm naar voren, dan zou je verwachten dat ze richting verticaal draaien. Door de tegenbeweging blijven ze nagenoeg horizontaal hangen. De druk blijft daardoor over de hele beweging ongeveer gelijk, en dat voelt tijdens het trainen veel prettiger.

Op de machinepagina’s heet dit de dynamische loading pin. Je vindt het op vrijwel alle machines voor het bovenlichaam, van de chest press en shoulder press tot de chest supported row, de T-bar row en de biceps curl.

Bij de beenmachines verschilt het. De leg extension en de leg curl hebben het wel. Bij grote compound-oefeningen zoals de leg press en de pendulum squat kan het constructief niet, en ook de abductor en adductor hebben het niet.

Drie manieren om de weerstand te sturen

Het probleem van een wisselende weerstand is in de markt bekend, en fabrikanten lossen het op verschillende manieren op. Grofweg zie je drie principes.

Principes voor de overbrenging bij plate-loaded machines
PrincipeWat het doetVoorbeeld
Vaste schijvenhouderHet gewicht draait mee met de arm. De weerstand verandert tijdens de beweging met de stand van de schijven.Veel plate-loaded machines, ook de RS-lijn
Meerdere laadpuntenJe kiest zelf waar je de schijven hangt, en daarmee of het zwaarste punt aan het begin, in het midden of aan het einde van de beweging ligt.Prime Fitness, met het bekende 3-pin-principe
Meebewegende armHet gewicht blijft nagenoeg in dezelfde stand, zodat de weerstand over de hele beweging ongeveer gelijk blijft.De LD-lijn

De LD-lijn vergeleken met andere merken

Hoe verhoudt de LD-lijn zich tot andere bekende merken met plate-loaded machines? Hieronder onze ervaringen. Het zijn ervaringen van Realleader Nederland met de genoemde machines, geen metingen, en het effect verschilt per model.

LD-lijn en Hammer Strength

Hammer Strength maakt over het algemeen goed doordachte machines. In onze ervaring zit de schijvenhouder bij hun plate-loaded machines wel op een vaste plek op de bewegingsarm. Tijdens de beweging merk je daardoor duidelijk dat de weerstand niet geleidelijk verloopt. Bij de LD-lijn beweegt de arm met de schijven tegen de beweging in, zodat de weerstand over de hele herhaling ongeveer gelijk blijft.

LD-lijn en Matrix

De plate-loaded row van Matrix heeft in onze ervaring geen meebewegende arm. Het gewicht zit op een vaste plek en is daardoor erg onevenredig verdeeld over de beweging. Bij de rows van de LD-lijn blijven de schijven nagenoeg horizontaal, waardoor de laatste centimeters van de trekbeweging niet ineens veel zwaarder worden.

LD-lijn en Gym80

Bij de presses van Gym80 merken wij dat je ergens aan het einde van de oefening veel spanning verliest, waarna de oefening ineens veel lichter wordt. De meebewegende arm van de LD-lijn houdt de weerstand ook aan het einde van de beweging vast.

LD-lijn en Panatta

Ook bij de plate-loaded machines van Panatta zit de schijvenhouder in onze ervaring op een vaste plek op de bewegingsarm. De weerstand verandert dan mee met de stand van de schijven. Bij de LD-lijn blijven de schijven door de meebewegende arm nagenoeg in dezelfde stand.

LD-lijn en het 3-pin-principe van Prime

Prime Fitness pakt het verloop van de weerstand anders aan: met het bekende 3-pin-principe kies je zelf aan welk laadpunt je de schijven hangt, en daarmee of de meeste weerstand aan het begin, in het midden of aan het einde van de beweging ligt. Dat is erg populair geworden, juist omdat je er zelf mee bepaalt waar de oefening het zwaarst is. De LD-lijn kiest een andere richting: geen keuze tussen begin, midden of eind, maar een geleidelijke overbrenging over de hele beweging. Wij vinden dat net zo vernieuwend, al wordt er veel minder over gesproken.

LD en RS naast elkaar

Realleader heeft twee plate-loaded lijnen. Bij de RS-lijn zit de schijvenhouder op een vaste plek op de bewegingsarm, bij de LD-lijn op een arm die tegen de beweging in beweegt. Op de foto’s hieronder wijst de rode stip de schijvenhouder aan.

Chest press

LD-1001 Chest Press met de schijvenhouder op een aparte arm
LD-1001 Chest Press Schijven op een aparte arm die tegen de beweging in beweegt.
RS-1001 Iso-Lateral Bench Press met de schijvenhouder vast op de bewegingsarm
RS-1001 Iso-Lateral Bench Press Schijvenhouder vast op de bewegingsarm.

Chest supported row

LD-1009 Chest Supported Row met de schijvenhouder op een aparte arm
LD-1009 Chest Supported Row Schijven op een aparte arm die tegen de beweging in beweegt.
RS-1011 Iso-Lateral Row met de schijvenhouder vast op de bewegingsarm
RS-1011 Iso-Lateral Row Schijvenhouder vast op de bewegingsarm.

Leg extension

LD-2001 Seated Leg Extension met de schijvenhouder op een aparte arm
LD-2001 Seated Leg Extension Schijven op een aparte arm die tegen de beweging in beweegt.
RS-1024 Leg Extension met de schijvenhouder vast op de bewegingsarm
RS-1024 Leg Extension Schijvenhouder vast op de bewegingsarm.

Dat maakt de RS-lijn niet slechter. Het is een robuuste, gebruiksvriendelijke lijn met een breed aanbod en een lagere prijs. Het verschil zit in hoe de weerstand over de beweging verloopt, en dat merk je vooral als je zwaar en bewust traint.

Is een wisselende weerstand altijd slecht?

Niet per se. Spieren zijn niet in elke stand even sterk, en sommige machines zijn bewust zo ontworpen dat de weerstand het krachtverloop van een spier volgt. In een octrooi voor een leg extension van MedX staat bijvoorbeeld dat de weerstandscurve is afgestemd op de kracht die de quadriceps in elke hoek kan leveren. Een wisselende weerstand kan dus een bewuste ontwerpkeuze zijn.

Het wordt een probleem als de weerstand niet aansluit op wat je spieren in die fase aankunnen, bijvoorbeeld als een row aan het einde ineens veel zwaarder wordt dan aan het begin, of als een leg extension halverwege wegvalt. Een gelijkmatige overbrenging voorkomt die pieken en dalen.

Meer dan alleen de overbrenging

In de markt zien we dat vooral fanatieke sporters groot fan zijn van de LD-lijn, juist om de overbrenging van gewicht. Er zijn nog meer redenen waarom gyms voor deze lijn kiezen:

  • Easy entry: bij veel machines breng je jezelf in de startpositie door op een voetpedaal te trappen.
  • Verstelbare borststeun: bij de rows stel je de borststeun in hoogte en in diepte in.
  • Instelbare zitting: bij de presses stel je de stoel uitgebreid in op de sporter.

Zo test je het verschil zelf

  • Probeer de machine over de volledige bewegingsbaan, niet alleen het middenstuk.
  • Gebruik een gewicht dat je ook in de praktijk zou trainen. Met een licht gewicht valt een wisselende weerstand minder op.
  • Let op of het gewicht ergens ineens wegvalt of ineens zwaar wordt.
  • Vergelijk twee machines direct na elkaar, met hetzelfde gewicht.